Mediacja rodzinna po zmianach Kodeksu postępowania cywilnego

Od 1 marca 2026 r. w postępowaniu cywilnym obowiązuje regulacja, która wzmacnia znaczenie odpowiedzialnego podejścia stron do mediacji. Szczególne znaczenie ma art. 103 § 3 pkt 1¹ Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym jeżeli strona bez uzasadnionej przyczyny odmówiła poddania się mediacji, sąd może, niezależnie od wyniku sprawy, włożyć na tę stronę obowiązek zwrotu kosztów w części wyższej, niż nakazywałby to wynik sprawy, a nawet zwrotu kosztów w całości.

Przepis ten nie oznacza obowiązku zawarcia ugody ani nie odbiera stronom prawa do samodzielnej decyzji o sposobie zakończenia sporu. Pokazuje jednak, że nieuzasadniona odmowa udziału w mediacji może zostać oceniona przez sąd także z perspektywy kosztów postępowania.

W sprawach rodzinnych znaczenie mediacji jest szczególne, ponieważ konflikt dotyczy nie tylko formalnego rozstrzygnięcia sporu, ale również relacji osobistych, dobra dzieci, kontaktów, alimentów, spraw majątkowych oraz dalszej współpracy rodziców. Mediacja daje stronom możliwość rozmowy w bezpiecznej i poufnej atmosferze, przy udziale neutralnego mediatora, oraz szansę wypracowania rozwiązań odpowiadających rzeczywistym potrzebom rodziny.

Poufna przestrzeń do rozmowy

Mediacja rodzinna pozwala stronom przedstawić swoje potrzeby, obawy i oczekiwania w warunkach, które sprzyjają spokojnej rozmowie oraz poszukiwaniu praktycznych rozwiązań.

Celem mediacji nie jest zaostrzenie konfliktu ani wskazanie zwycięzcy sporu, lecz stworzenie przestrzeni do wypracowania porozumienia, które będzie możliwe do wykonania i będzie uwzględniało interes wszystkich członków rodziny.

Dobro dziecka i dalsza współpraca rodziców

W sprawach rodzinnych szczególne znaczenie ma ochrona dobra dziecka oraz stworzenie warunków do dalszej współpracy rodziców pomimo istniejącego konfliktu.

Jako mediator dbam o to, aby strony mogły w bezpiecznej i poufnej atmosferze przedstawić swoje potrzeby oraz wspólnie wypracować rozwiązania uwzględniające interes wszystkich członków rodziny.